Хими - 12-р анги - Аргазүй материал

    Бодлого бодох арга зүй


    Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2- р сургуулийн химийн багш С. Оюунцэцэг

    Бодлого бодох арга зүйн зөвлөгөө

    Химийн хичээлээр элсэлтийн ерөнхий шалгалт өгөх гэж байгаа сурагчиддаа зориулав

    Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын номны он оны 2.1, 2.2, 2.3, 2,4 бодлого дасгалыг хэрхэн яаж бодох талаар арга зүйн зөвлөгөөг толилуулж байна

    2006 он А хувилбар

    2.1 Исэлдэн ангижрах урвал

    Танд натрийн сульфитыг калийн перманганатаар  исэлдүүлэх урвалын эх болон бүтээгдэхүүн бодисуудыг өгчээ. Урвалын тэгшитгэлийг тэнцүүлж a,b,c коэффициентүүдийн оронд тохирох тоонуудыг олно уу?

    aNa2SO3 + b KMnO4 +c H2SO4= Na2SO4+ ? + K2SO4 + H2O

    5Na2+1 S+4O3-2+ 2 K1 Mn+7  O4-2 + 3H2+1S+6O4-2 = 5Na2+1 S+6O4-2 +2Mn+2S+6O4-2 +  K2+1 S+6O4-2  + 3H2+1O-2

    S+4 – 2e_= S+6                                                   2                 5    исэлдэх

    Mn+7 + 5e- = Mn+2                                       5      10        2    ангижрах      

    2.2 Анги хоорондын изомер

    C5H10O гэсэн хялбар томъёонд тохирох изомерүүд нь альдегидын ба кетоны ангийн нэгдлүүд байж  болох юм. Тэгвэл ийм хялбар томъёогоор илэрхийлэгдэх альдегид /a/кетон /b/ тус бүр хэд хэдэн ширхэг байх вэ? /гэрлийн, цис-транс, орон зайн, конформацийн изомерүүдийг тооцохгүй/

     C5H10O альдегид ба кетон                                          1 H3C- C-CH2-CH2-CH3    пентанoн-2

     1 H3C-CH2-CH2-CH2-COH пентаналь                                              O        

    2  H3C-CH2-CH-COH     2метил бутаналь                   2 H3C-CH2 C- CH2-CH3  пентонон-3

                         CH3

     

     

     

     

     3 H3C-CH-CH2-COH  3 метил бутаналь                                O

                CH3                                                                                                      3 H3C-C-CH-CH3    2 метил бутонон                                                                                                                                                    

               CH3                                                                                                                               CH3

    4 H3C-C-COH   2,2 диметил пропаналь                                          кетон изомерийн тоо 3

               CH3    Альдегидын изомерийн тоо – 4

    2.3 Химийн тооцоот бодлого

    Нэг валенттай металлын оксидынх нь массын 17%-ийг хүчилтөрөгч эзэлдэг.

    Тэр металлын суурь /Ma(OH)b/-ийн 750мл (p=1.2г/мл) уусмал электролиз явуулжээ . Анод дээр хэвийн нөхцөлд 112литр хий ялгарах үед электролизыг зогсоов.

    1. Металлын гидроксидын томъёо (ab)-г олно уу?
    2. Анхны уусмал дахь металлын гидроксидын масс /m=(cde)гр/-ыг олно уу?
    3. Элекьролизын дараа үлдсэн уусмалын процентын концентрац /C%=(fg)/-ийг тооцоолно уу?

    Me2O                   100%  - 17% O = 83% Ме

                                     =           Эме =  = =39 K

    KIOHI     Ma(OH)b         a=1     b=1

    m=v =750мл·1,2г/мл=900гм KOH уусмал

    100 – 20

    900 – x        x= =180гKOH   c=1 d=8 e=0

    KOH      K+ + OH-

    H2O          H+ + OH-

    K 2H2O+2e-=H20 +2OH-

    A 2H2O-2-4e- = O20+4H+    зөвхөн H2O электролизод орсон

               xг      112л

    2H2O=2H2+O2

                   22,4л

    4гH2 – 22,4лO2

    XгH2 – 112л O2           x =     =20г H2

    32гO2 - 22,4л

    хгO2 - 112л         x =  = 160г O2

    900г (20г+160г) = 720г уусмал

    C%  =  ·100 = 25% KOH        g=2      h=5

    Хувилбар B

    2.1 Исэлдэн ангижрах урвал

    Танд натрийн сульфитыг калийн перманганатаар  исэлдүүлэх урвалын эх болон бүтээгдэхүүн бодисуудыг өгчээ. Урвалын тэгшитгэлийг тэнцүүлж a,b,c коэффициентүүдийн оронд тохирох тоонуудыг олно уу?

     

    Fe+4SO4+a2KMn+7O4+b8H2SO4= c5Fe2(S+6O4)3+2Mn+2SO4+K2SO4+8H2O

    Fe+4SO4+2KMn+7O4+8H2SO4= 5Fe2(S+6O4)3+2Mn+2SO4+K2SO4+8H2O

    S+4-2e=S+6                                     2                    5        

    Mn+7+5e-=Mn+2                           5       10         2

    a=2   b = 8 c= 5

    2.2  Анги хоорондын изомер

    C4H8O2  гэсэн хялбар томъёонд тохирох изомерүүд нь карбонхүчлийн ба нийлмэл эфирийн ангийн нэгдлүүд байж  болох юм. Тэгвэл ийм хялбар томъёогоор илэрхийлэгдэх карбон хүчил /a/нийлмэл эфир/b/ тус бүр хэд хэдэн ширхэг байх вэ? /гэрлийн, цис-транс, орон зайн, конформацийн изомерүүдийг тооцохгүй/

     

     

     

     

    C4H8O2  карбон хүчил буюу нийлмэл эфир                 O

    1 H3C – CH2 – CH2 – COOH                            1   H3С-C-O-CH2-CH3

    2 H3C – CH – COOH                                                              O

               CH3                                                                                        2     H3C-CH2-C – O – CH3

    Карбон хүчлийн изомер – 2                                       O

                                                                                 3  H- C- O-CH2-CH2-CH3

                                                                                                                                          O

                                                                                    4   H-C-O-CH-CH32

                                                                                                                                                      CH3 Нийлмэл эфирийн изомер 4

    2.3 Химийн тооцоот бодлого

    Хоёр  валенттай металлын оксидынх нь массын 10,45%-ийг хүчилтөрөгч эзэлдэг.

    Тэр металлын суурь /Ma(OH)b/-ийн 850мл (p=1.3г/мл) уусмал электролиз явуулжээ. Канод дээр 15гр бодис ялгарсаны дараа электролизыг зогсоов.

    1. Металлын гидроксидын томъёо (ab)-г олно уу?
    2. Анхны уусмал дахь металлын гидроксидын масс /m=(cde)гр/-ыг олно уу?
    3. Элекьролизын дараа үлдсэн уусмалын процентын концентрац /C%=(fg)/-ийг тооцоолно уу?

    II   II

    MeO              100% – 10,45%O=89,55%Me

     =               =  =  = 68,5

           Ar = Э·B = 68,5·2=137 Ba

    Ba(OH)2         Ma(OH)b          a=1 b=2

     

    m = v·ƒ = 850мл · 1,3г/мл = 1105г

    100 – 13

    1105 – x      x =  = 143,6 = 144г Ba(OH)2

                                                                                      Cde

    Зөвхөн  H2O  электролизод орсон

     

                 15     хг

    2H2O=2H2 + O2                   4г – 32гO2

                               15г – xгO2        x = 120гO2

    15 = 135г (H2,O2 ялгарсан)

    1105 – 135 =970 уусмал

    C%= · 100% = 15% Ba(OH)2   fg

    Хувилбар С

    2.1 Исэлдэн ангижрах урвал

    Танд натрийн сульфитыг хүчилэг орчинд калийн бихроматаар исэлдүүлэх урвалын эх болон бүтээгдэхүүн бодисуудыг өгчээ. Урвалын тэгшитгэлийг тэнцүүлж a,b,c коэффициентүүдийн оронд тохирох тоонуудыг олно уу?

    a3Na2S+4O3 + bK2Cl2+6O7 + c4H2SO4 =3Na2S+6O4 + Cr2+3(SO4)3 +4H2O

    S+4 – 2e- S+6                           2                 3

    2Cr+6 +6e- = 2Cr+3                6          6     1

    2.2 Альдегид Кетоны ангийн изомерийн тоог олно уу?

    C5H10O

    Альдегид                                                                Кетон

    H3C – CH2 – CH2 – CH2 –COH                                 O

    H3C – CH2 – CH2  – COH                               H3C – C - CH2 – CH2 – CH3  пентонон 2

                          CH3                                                                                            O

    H3C  – CH2  – CH2 -  COH                               H3C – CH2 – C – CH2 – CH3 пентонон 3

                CH3                                                                                                   O

               CH3                                                                                    H3C – C – CH – CH3    3метил бутонон 2

    H3C – C – COH                                                                  CH3   Кетоны изомерийн тоо 3

               CH3  Альдегидийн изомерийн тоо 4

     

     

     

    2.3 Химийн тооцоот бодлого

    Хоёр  валенттай металлын оксидынх нь массын 20%-ийг хүчилтөрөгч эзэлдэг.

    Тэр металлын суурь /Ma(Cl)b/-50%-ийн 800мл (p=1.5г/мл) уусмал электролиз явуулжээ. Анод дээр хэвийн нөхцөлд 44,8литр хий ялгарах үед электролизыг зогсоов.

    1. Металлын хлоридын томъёо (ab)-г олно уу?
    2. Анхны уусмал дахь металлын хлорын масс /m=(cde)гр/-ыг олно уу?
    3. Электролизын дараа үлдсэн уусмалын процентын концентрац /C%=(fg)/-ийг тооцоолно уу?

      II

      MeO                     100 – 20% = 80% Me

       =               =  =  = 32

       

       Ar = Э·B = 32·2=64Cu

      1 Металлын хлоридын томъёо MaClb        CuCl2        

       

      2.  m = v·ƒ = 800мл · 1,5г/мл = 1200г

      100 – 50

      1200 – x      x =  = 600г CuCl2

                        х     44,8         Cde

       

       

       

       

       

      3.  CuCl2=Cu + Cl2                  71гCl2 – 22,4л

       

       

       

       

       

             135       64     71           X гCl2 – 44,8л      X=  = 142г Cl2

      64 – 71

      X – 142    x = 128г Cl2

      142+128 =270

      1200 -270 = 930

      135 – 71

      X – 142    x=  = 270г CuCl2 Электролизод орсон

      600 – 270 = 330 CuCl2 Электролизод ороогүй

      C% = ·100%= 35%CnCl2 

       

       

       

      Хувилбар D

      2.1 Исэлдэн ангижрах урвал

      Танд төмрийн (II)ионыг калийн дихроматаар исэлдүүлэх урвалын эх болон бүтээгдэхүүн бодисуудыг өгчээ. Урвалын тэгшитгэлийг тэнцүүлж a,b,c коэффициентүүдийн оронд тохирох тоонуудыг олно уу?

      FeS+4O4+K2Cl2+6O7 + aH2SO4=bFe2(SO4+6)3+Cr2+3(SO4)3+ K2SO4 +cH2O

      6FeS+4O4+K2Cl2+6O7 + 7H2SO4=3Fe2(SO4+6)3+Cr2+3(SO4)3+ K2SO4 +7H2O

      S+4 – 2e- = S+6                  2                  3

      2Cl+6 + 6e = 2Cr+3             6        6        1        a = 7  b = 3 c=7

      2.2   Анги хоорондын изомер

      C4H8O2  гэсэн хялбар томъёонд тохирох изомерүүд нь карбонхүчлийн ба нийлмэл эфирийн ангийн нэгдлүүд байж  болох юм. Тэгвэл ийм хялбар томъёогоор илэрхийлэгдэх карбон хүчил /a/нийлмэл эфир/b/ тус бүр хэд хэдэн ширхэг байх вэ? /гэрлийн, цис-транс, орон зайн, конформацийн изомерүүдийг тооцохгүй/

      C4H10O нэг атомт  спирт                                        энгийн эфир                                           

      H3C – CH2 – CH2-CH2- OH                                   CH3 – O – CH2 – CH2 – CH3

      H3C – CH2 –CH – CH3                                                         CH3 – CH2 – O – CH2 – CH3

                                      OH

      H3C – CH2 – CH2 – OH                                       H3C – OH – O – CH3

                 CH3                                                                       CH3 

                                                                                                                             Энгийн эфир изомер 3

                 OH

      H3C – C – CH3

                       CH3

       Нэг атомт спиртийн изомер 4 

       

       

      2.3 Химийн тооцоот бодлого

      Хоёр валенттай металлын оксидынх нь массын 10,45%-ийг хүчилтөрөгч эзэлдэг.

      Тэр металлын суурь /Ma(OH)b/-13% - ийн 850мл (p=1.3г/мл) уусмал электролиз явуулжээ . Катод дээр 15гр бодис ялгарсаны дараа электролизыг зогсоов.

    1. Металлын гидроксидын томъёо (ab)-г олно уу?
    2. Анхны уусмал дахь металлын гидроксидын масс /m=(cde)гр/-ыг олно уу?
    3. Электролизын дараа үлдсэн уусмалын процентын концентрац /C%=(fg)/-ийг тооцоолно уу?

      II

      MeO             100 - 7,37%O=92,63% Me

       =       =  =  = 100,5

                         Ar = A·B = 100,5·2 =201 Hg

      HgCl2     Ma Clb   a=1 b=2

      m = v·ƒ=560мл·1,25г/мл = 700г уусмал       

      100 – 20

      700 – x       x=140г HgCI2

       

      HgCl2 = Hg + Cl2

       

       

       

       

       

       

      201 – 71

      20,1 – x          x =  7,1г Cl2

      20,1 + 7,1 = 27,2 (Hg ба Cl2 хэмжээ)

      700г – 27,2 = 672,8     272 – 201

                                           Xг – 20,1       x = 27,2г HgCl2 Электролизод орсон  HgCl2

       

      C% =  · 100% = 17fg

      140 – 27,2 = 112,8г HgCl2              Электролизод ороогүй

      2007 он Хувилбар А

      2.1 Өгөгдсөн бодлогыг бодно уу?

      0,92г Х шүлтийн металлыг 79,12мл усанд уусгахад хэьийн нөхцөлд 0,448 л устөрөгч ялгарчээ.

      • Х металлын харьцангүй атом (Ar=ab)-ыг олно уу.
      • Х металлын гидроксидын харьцангуй молекул масс (C%=e)-ийг тооцоолно уу.
      • Үүсэн уусмалын процентын концентрац (C%=e)-ийг тооцоолно уу
      • Үүссэн уусмалын нягт нь p=1 г/мл бол молийн концентрац (CM=f,g)- ийг тооцоолно уу.

          0,92                               0,448

        2Me + 2H2O = 2MeOH+H2

        2x                                    22,4

    4. Cn = = = 0,5Mfg

      2·2 Х,Yба Z бодисуудыг хольж хэсэг хугацаанд байлгахад  Х+bY=cZ гэсэн тэнцвэр тогтсон бөгөөд дээрх 3 бодисын концентрац хугацаанаас хамаарсан хамаарлыг графикаар үзүүлжээ.

      • Тэнцвэрийн тэгшитгэлийн коэффициентүүд (a,b,c)-ийг олно уу.
      • Тэнцвэрийн тогтмол (К = d)-ыг тооцоолно уу.

        ax +by + cz

        1x + 2v = 2z

        a        b      c

        x = 3м/л – 2м/л = 1м/л x

        v = 3м/л – 1м/л = 2м/л v

        z = 4м/л – 2м/л = 2м/л z

         

        K =  =  = 8

        2·3 Дараах өгөгдлүүдийг ашиглаад даалгавруудыг  гүйцэтгээрэй.

        Холбоо           Холбооны энерги(kkaл/моль)                       Холбооны (нм·10-3)хурд

        H – H             104                                 74

        F – F                38                                  144                             H2 + F2 = 2HF

        2H – F            136                                   ?

        4,48л

        H2 + F2 = 2HF+130Kж

        22,4л

        E нийт шин = E H-H + E F-F = 104+38 = 142kж/м

        E нийт ялгарах = 2EH-F = 2·136 = 272 kж/м

        Eш · <F

        272 – 142 = 130 кж

        22,4л H2 – 130 кж

        4,48лH2 – x кж          x =  = 26 кж

        2008 он Хувилбар А

        2.1 Чанарын шинжилгээ

        Дугаартай таван хуруу шилэнд HNO3, H2SO4, K2CO3, NaOH, Ba(OH)2 гэсэн бодисуудын уусмал өгөгджээ. Эдгээр бодисоос өөр урвалж ашиглалгүйгээр хуруу шилтэй бодисуудыг хооронд нь хоёр хоёроор нь холиход явагдсан урвал ба туршилтын үр дүнг доор үзүүллээ. Үүнд:( ) – тунадас, (  ) – хий ( - ) өөрчлөлт илрээгүй.   

        Ba(OH)2 + H2SO4 = BaSO4    + 2H2O

        K2CO3 + Ba(OH)2 = BaCO3   + 2KOH

        2HNO3 + K2CO3 = H2O + CO2 + 2KNO3

        H2SO4 + K2CO3 = H2O + CO2   + K2SO4

        K2CO3 + 2NaOH = Na2CO3+KOH өөрчлөгдөхгүй

        NaOH + HNO3 = NaNO3 + H2O (-)

        2NaOH + H2SO4 = Na2SO4+ 2H2O (-)

        NaOH + H2CO3 = Na2CO3+H2O (-)

        2.2 Термохими

        Дараах хүснэгтээр бодисын стандарт нөхцөл дэх үүсэхүйн дулаан өгөгджээ.

        Бодисын тоо

        C2H4 (хий)

        O2 (хий)

        CO2(хий)  H2O (хий)

        Q298үүсэх  (кЖ/моль)

        52

        0

        394                242

         

         

    1. 0,92 – 0,448л

      2x – 22,4л         2x= = 46             2x = 46

       X=23 Na  (ab)

      2  

               40

               cd

      2.    2Na+2H2O = 2NaOH + H2           46 – 80

                                                         0,92 – x      x =  = 1,6г NaOH

      46 – 36

      0,92 – x       x =  = 0,72г H2O орсон

      79,12 – 0,72 =78,4г H2O(ороогүй)

      78,4 + 1,6 = 80,36

      C% =  · 100% = 2%  e NaOH

      V =  =  = 80,36 мл

    • Этилений шатах урвалын тэгшитгэл бичиж тэнцүүлээд эх бодисууд ба бүтээгдэхүүн бодисуудын өмнөх коэффициентүүдийн нийлбэрийг олно уу.
    • Жич эх бодисуудын нийлбэр (a)
    • Бүтээгдэхүүн бодисуудын нийлбэр (b)
    • 1моль этилений шатах урдалын дулааны илрэл (cdef) – ийг хүснэгтэд буй өгөгдөл ашиглан тооцоолно уу
    • Хэвийн нөхцөлд буй 1120 мл эзэлхүүнтэй этиленийг илүүдэл хүчилтөрөгчийн орчинд бүрэн шатаахад үүсэх дулаан (gh) – ыг бодож олно уу?

       

      1,12л=1120мл

      CH2=CH2+3O2        2CO2+2H2O + 1220кж/м

      22,4

      Эх бодис 1 + 3 = 4   a

      Бага бодис 2 +2 = 4    b

      Hшат = 52 – (2·394+242·2) = - 1220кж/м   cdef

      CH2 = CH2+3O2   CO2 + 2H2O + 1220кж/м

      22,4л (CH2=CH2) – 1220кж/м     x = 1,12·1220/22,4 = 61кж/м gh

      1,12л(CH2=CH2) – x кж/м         

      2.3 Электролиз      Калийн хлоридын 10% -ийн 262 г масстай уусмал дундуур 18 А гүйдлийг 1 цагийн турш нэвтрүүлээд электролизийг зогсоожээ. Дараах мэдээллийг тооцоондоо ашиглан даалгаврыг гүйцэтгэнэ үү.

      Бодисын томъёо

      KCl

      Cl2

      H2

      KOH

      Бодисын молийн масс М (г/моль)

      74.5

      71

      2

      56

      Бодисын эквивалент масс Э(г/моль)

      74.5

      35.5

      1

      56

       

       

       

    • Электролизод зарцуулсан цэнэгийн хэмжээг киноКулон(ab) – оор илэрхийлнэ үү
    • Хэрэв гүйдлийн гарц 90% бол анод ялгарсан хлорын масс (cd)- ыг олно уу
    • Үүсэн уусмалын масс (efg) –ыг олно уу
    • Хэрэв үүссэн уусмалын нягт 1.2 г/мл бол уусмал дахь калийн гидроксидын нормаль концентрац (Cn= h)- ийг олно уу

      100 – 10 KCl

      262 – x г KCl     x =  26,2 г КCl

      Q = J · t = 18A · 3600c = 64800k/1000 = 65k/kл ab

      18 – 100%

      X – 90%       x = 16,2       m=   = 21Cl2   cd

                                0,6г    21г     х г

      2KCl + 2H2O = H2  + Cl  + 2KOH

      149          36       2г       7г        112

      2 г – 71 г Cl2

      X г H2 – 21 Cl2         x =  = 0,6г H2 ялгарсан

      71г Cl2 – 112 KOH

      21г Cl2 – x г KOH          x =  = 33,1г KOH

      262 – (21 +0,6) = 240г уусмал    efg

      CN =  =  = 2,9  3N

      2.4 Органик хими

      Пентадиен -1,4 гэсэн нэгдлийн молекул томъёо ба боломжит бүх изомерийн бүтцийг тогтоож дараах даалгавруудыг гүйцэтгээрэй.

    • Энэ нэгдлийн молекул дахь нийт атомын молийн тоо (ab)- г тодорхойл
    • Энэ нэгдлийн алкины ангийн изомерийн тоо (c)- г олно уу
    • Энэ нэгдлийн алкадиен ангийн (цис-, транс бүтэцийн хамтад нь нэг гэж тоолоорой) изомерийн тоо (d)-г олно уу
    • Энэ нэгдлиййн циклоалкены ангийн изомерийн тоо (e)-г олно уу
    • Энэ нэгдлийн тоо геометр (энэ тохиолдолд цис-, транс-, бүтцийн тусад нь тоолоорой) ийнизомерийн тоо (f)- г олно уу
    • Энэ нэгдлийн алкин, алкадиен, циклоалкены ангийн нийт изомерийн иооны нийлбэр (gh)-ийг олно уу

      Пентадиен 1,4   C5H8                                           Алкадиен

       1.  H2C = CH – CH2 – CH = CH2                      H2C = C = CH – CH2 – CH3

      2.   HC  C – CH2 – CH2 – CH3                     H2C = C - CH =  CH – CH3

      3.   H2C – C  C – CH2 –  CH3                        H2C = C - CH = CH3

      4.   HC  C – CH2 – CH3                                            CH3

                                         CH3                                                                   H2C = C = CH = CH3

                                                                                                    CH3

                                                                                  H2C - CH = C = CH = CH3

      CH3             H

      C = C = C

      CH3           H

      H            C H3

      C = C = C

      CH3           H

      C циклоалкен

      4.          CH

      1.         HC          CH3                                                                 6.   H2 – C = C – CH3

                                                                                    CH-CH3

      H2C         CH2 

           2.     HC          CH                                           7. CH3 –C = CH

       

      H2C         CH – CH3                                              CH2   CH2

       

       

             3.    HC          C – CH3

       

      H2C          CH3 

    1. H2C = C – CH3

             C – CH3

    2. HC = CH

          CH- CH2 –CH3

     

     

     

    2009он А Хувилбар

    2.2 Органик химийн тооцоот бодлого

    Хүчилтөрагч агуулсан 11.4 гр нэгэн органик нэгдлийг исэлдүүлээд 15 гр нэг суурьт карбон хүчил үүсэв. Мөн хэмжээний хүчлийг саармагжуулахад идэмхий калийн 20% - ийн уусмал (p=1.18 гр/мл)- аас 59,4 мл зарцуулагджээ.

    1. Нэг суурьт хүчлийн молекул масс (ab)- ыг ол
    2. Анхны нэгдлийн молекул маас (cd)- ыг ол.
    3. Анхны нэгдэл CeHfOgбайх молекул дахь атомуудын молийн тооны харьцаа (efg) – ыг ол.
    4. Энэхүү молекул томъёонд харгалзах боломжит байгуулалтын изомер (h) хэд байх вэ?

      11,4г      O                  15г

      CxHyOz      CnH2n+1 COOH

                              20                O

      CH3 – CH2OH     CH3- C       + H2O

                                                 OH

                 15               14

      CnH2n+1COOH + KOH       CnH2n+1 COOH + H2O

                         X               36

      m = v·f = 59,4мл·1,18г/мл = 70г

      100 – 20

      70 - x         X =  = 14г KOH

      15г CnH2n+1COOH – 14 KOH

      X г CnH2n+1COOH – 56 KOH    x =  = 60

      CnH2n+1COOH

      12n +1·2n+1 +12+16+16+1=60

      14n+46 = 60

      14n = 14

      n =   = 1

    1. CH3COOH цууны хүчил

      12+1·3+12+16+16+1=60 ab

    2. 11,4 – 15

      X – 60        x =   = 46  cd

    3. C2H5OH

      12·2+1·6+16=46   efg

       

      2.3 Электролизын бодлого

      Калийн хлоридын 5% - ийн 1.05гр/мл нягттай, 851.43мл уусмалд хэсэг хугацааны турш электролиз явуулахад үл уусдаг анод дээр хэвийн нөхцөлд 11.2 л хий ялгарав.

      1. Анхны уусмал агуулагдаж буй калийн хлоридын масс (ab)- ыг ол

      2. Анод дээр ялгарсан хлорын маас (cd)- ыг бодно уу.

      3. Уусмалд үүсэн калийн гидроксидын масс (ef) – ыг олно уу.

                  4.Давс бүрэн задарсаны дараа электролизод орсон усны масс (g)- бодож олоорой.

    1. Электролиз бүрэн явагдаж дууссаны дараах уусмал дахь калийн гидроксидын хувь (h)-ийг олоорой.

    m= v·f = 851,43мл·1,05г/мл = 8942

    100 – 5

    894 – x     x =  = 44,7г KCl    ab

        45       x               11,2   x г

    2KCl + 2H2O = H2+Cl2+ 2KOH

    149        36          2г   71г 112г

    149KCl – 71г Cl2

    45KCl – x г Cl2             x =  = 21 г Cl2 cd

     

    149KCl – 112г KOH

    45KCl – x г KOH             x =  = 34 г KOH   ef

     

    149KCl – 2г H2

    45KCl – x г H2             x =  = 0,6 г H2  

    894 – (0,6+21) = 872,4 уусмал

    C% =  = 4% KOH    h

    2.4 Химийн тэнцвэр

    Битүү саванд 273 К температур 1 моль аммиак байв. Тогтмол эзэлхүүнтэй үед хийг 273 К-аас 819 К температуртай болтол халаахад даралт нь 5,61 дахин ихэссэн бол дараах даалгавруудыг гүйцэтгэнэ үү. Тооцоонд томъёог PV = vRT ашиглаарай.

    1. Системд 2NH3(хий)N2(хий)+ 3H2(хий) гэсэн тэнцвэр тогтсон ба 819 К температурт тэнцвэрийн тогтмол (ab)-ыг ол.
    2. Tэнцвэр тогтсон систем дэх устөрөгчийн молийн хэмжээ (c)-г ол.
    3. Тэнцвэр тогтсон системийн эзэлхүүнийг 4 дахин багасгахад шулуун урвалын хурд (de) дахин,эргэх урвалын хурд (fgh) дахин ихэснэ.

    Dv = V·R·T

    819K·273K = 3дахин нэмсэн

     = 3 дахин

        pv =

    2010 он Хувилбар А

    2.1 Химийн тэнцвэр

    2NO + O2   2NO2  урвалд тэнцвэр тогтох үед бодисуудын концентраци [NO] = 0,5 [O2] = 0,8 [NO2] = 0,4 моль/л байв. Хийн холимогийн даралтыг 2 дахин бууруулсан бол:

    А. Тэнцвэрийн тогтмолыг (a,b

    B. Азот (II) оксидын анхны концентрацийг  (cd)

    C. Хүчилтөрөгчийн анхны концентрацийг  (e)

    D. Шулуун урвалын хурд хэрхэн өөрчлөгдөхийг (f)

    E. Буцах урвалын хурд хэрхэн өөрчлөгдөхийг (g)  тус тус тооцоол

     

    2NO+O2     2NO2      [NO] = 0,5  [O2]= 0,8 [NO2] = 0,4тл

    Хийн холимгийн p ыг 2 дахин буруулсан

    Тэнвэрийн тогтмол

    K =   = 0.8   ab

    2MNO – 2NO2

    X NO – 0,4 мл    x=  = 0,4 м NO урвал орсон

    CA(NO)= Cтэн+Cурвалд орсон= 0,4м+0,5м = 0,9 м   cd

     

     


    O2 – 2м NO2

    X м O2- 0,4м NO2        x =  = 0,2 м урвалд орсон

     

    CA(NO)= Cтэн+Cурвалд орсон= 0,8м+0,2м = 1 м   e

    V2= [NO]2· [O2]=  (0,5)2· [0,8] = 0,0625 0.4 = 0,025

    V1 = K[NO]2·[O2] = 0,52·0,8 = 0,2

     =  =  =8     f

    1 = K[NO2]2     V1 = k [0,4]2

    2 = K [NO2]2    V2 = K [0,4]2

     

     =  =  =  = 4   g

    2.2  Химийн тооцоот бодлого

    3,54 г мөнгөний зэстэй хайлшийг 23,9 мл 31,5%(p=1,17г/мл) азотын хүчлийн шингэрүүлсэн уусмалд бүрэн уусгав. Илүүдэл азотын хүчлийг саармагжуулахад 14,3 мл, 1,4 моль/л концентрацитай барийн гидроксидын уусмал зарцуулагдсан бол :

    1. Барийн гидроксидтой урвалд орсон азотын хүчлийн масс (a,b)
    2. Хайлш дах зэсийн массыг (c,d)
    3. Хайлшийн найрлага дах мөнгөны массыг (e,f)
    4. Ялгарсан хийн эзэлхүүнийг (g,h) тус тус тооцоолно уу?

     

        X         y                         xл

    3Ag+4HNO3 = 3AgNO3+NO +2H2O

      324     252                        22,4

     354-x          6,27-y                                          x л

    3Cu + 8HNO3 = 3Cu(NO3)2+2NO +4H2O

                        192          504                             44,8

    2HNO3 + Ba(OH)2= Ba(NO3)2+2H2O

      126            171

    CM=     m= =  = 3,42 Ba(OH)2

    m = V·ƒ = 23,9мл · 1,17г/мл = 27,9г

    100 – 31,5

    27,9 – x          x=  8,8г HNO3

          

    171Ba(OH)2 – 126г HNO3

    3,42г Ba(OH)2  – x  HNO3        x=  = 2,52г HNO3

                                                                      Ba(OH)2 урвалд орсон

    8,8 – 2,52 = 6,28 г HNO3 AgCu урвалд орсон

          

    324Ag – 252г HNO3

    x  – y                            y=  

     

     

     

     192Cu – 504г HNO3

    3,52 -x   –  6,27-y        6,28-y=  

     

    6,28- =

    390666,24-48384x= 57806784-163296x

    114912.x = 187401,60

    X = 1,63 Ag        ef

    3,54 – 1,63 = 1,9 Cu    cd

    324гAg – 22,4л NO

    1,63 Ag – x л NO    x =  = 0,11 NO

     

     


    192гCu – 44,8л NO

    1,9 Cu – x л NO        x =  = 0,44л NO

     

    2.3 Электролизын бодлого

    Натрийн сульфатын хайлмалын Электролизын тэгшитгэл aNa2SO4      bX + cY + O2 бол:

    1. X,Y бодисыг олж тэгшитгэлийг зохиогоод
      • aкоэффицентийг
      • b коэффицентийг
      • cкоэффицентийг
    2. 14,2 г хайлмал давсны элекролизоор ялгарах Х бодисын масс (d,e)
    3. Хүчилтөрөгчийн тоо хэмжээ (f,gh) – тус тус тооцоолно уу?

     

    2Na2SO4 = 4Na +2SO3+O2

        284               192             14

    284 – 192 Na

    14,2 – x г Na    X=  = 46 г Na   de

     

     


    284г Na2SO4 –  1мO2

    14,2 Na2SO4 – x г O2   X=  = 0,05м     fgh

    2.4 Исэлдэн ангижрах урвалын тэгшитгэл зохиох

    Калийн иодидыг калийн перманганатын хүхрийн хүчлээр хүчиллэгжүүлсэн уусмалаар бүрэн исэлдүүлэхэд явагдах урвалын тэгшитгэлийг бичиж электрон тооцооны аргаар тэнцүүл.

    А. Исэлдэх хагас урвалаар ангижруулагчийн алдсан электроны тоо (a)

    B. Ангижрах хагас урвалаар исэлдүүлэгчийн авсан электроны тоо (b)

    C. Урвалд орсон болон урвалаас үүссэн бодисуудын коэффициентийн нийлбэр (cd) ол

    D. 16,6 г KJ – ийг бүрэн исэлдүүлэхэд зарцуулагдах калийн перманганатын массыг ол. (ef,g)

    10KJ+KMnO4 + 8H2SO4 = 5J2+6K2SO4+2MnSO4+8H2O

      1660   316

    2J- - 2e- = J2O           2            5  a-x (агч)     b

    Mn+7+5e- = Mn+2     5    10     2   a-x (агч)    a

    10 +2 + 8 + 5 +6 +2 + 8 = 41   cd

    1660  - 316 г KMnO4

    16,6 – x       KMnO4        x = 3,16    f,g

     

     

     

     

          

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     


    Үзсэн тоо:12735